POLSKA

Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją. Pod względem powierzchni zajmuje 68 miejsce na świecie i 9 w Europie (8 pod względem liczby ludności).

Państwo Polskie ma ponad 1000-letnią historię. Na współczesny obraz kraju największy wpływ miały wydarzenia XX w. W 1918 r. po ponad 100-letniej przerwie Polska ponownie pojawiła się na mapie Europy, natomiast przebieg dzisiejszych granic ukształtował się głównie w wyniku zmian po II wojnie światowej. Historia kraju, kultura, tradycje, przyroda i atrakcje turystyczne sprawiają, że niemal każdy gość znajdzie dla siebie miejsce i ofertę pozwalającą miło i interesująco spędzić wolny czas.

Liczba mieszkańców: 38 463 000

Powierzchnia: 322 575 km2

Stolica: Warszawa

Największe miasta: Warszawa (1 700 000 mieszkańców), Kraków (755 000), Łódź (742 000), Wrocław (632 000), Poznań (554 000), Gdańsk (456 000), Szczecin (406 000), Bydgoszcz (357 000), Lublin (349 000), Katowice (308 000)

Język urzędowy: polski

Waluta: złoty polski (PLN)

Strona internetowa: www.poland.gov.pl

Ustrój polityczny: demokracja parlamentarna

Prezydent RP: Bronisław Komorowski

Prezes Rady Ministrów: Donald Tusk

Marszałek Sejmu: Ewa Kopacz

Informacje podstawowe: Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Ukrainą, Białorusią, Litwą i Rosją. Pod względem powierzchni zajmuje 68 miejsce na świecie i 9 w Europie (8 pod względem liczby ludności). Pod względem zaludnienia – 34 miejsce na świecie. Polska jest członkiem Unii Europejskiej, NATO, Organizacji Narodów Zjednoczonych, OECD i WTO. Pod względem wielkości PKB, Polska jest szóstą gospodarką Unii Europejskiej i 21 gospodarką świata. Kraj jest podzielony na 16 województw.

Rzeźba powierzchni: układ równoleżnikowo ułożonych pasów; od północy – pas pobrzeży, pojezierzy, nizin środkowopolskich, kotlin i gór.
Pasma górskie: Tatry (Rysy 2499 m n.p.m. najwyższy szczyt
Polski), Beskid Żywiecki, Bieszczady, Pieniny, Karkonosze.

Atrakcje turystyczne:
13 obiektów na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO (9. miejsce w Europie, 15. na świecie), m.in.: Stare Miasta w Krakowie, Warszawie i Zamościu, Kopalnia Soli w Wieliczce, Auschwitz-Birkenau, Puszcza Białowieska, Park Mużakowski.

Atrakcje przyrodnicze:
• 23 parki narodowe, m.in.: Biebrzański, Kampinoski, Ojcowski, Słowiński, Świętokrzyski, Tatrzański, Woliński.
• Inne miejsca atrakcyjne przyrodniczo: pojezierza (Mazurskie, Kaszubskie, Drawskie), wyżyny (Krakowsko-Częstochowska, Lubelska, Sandomierska).

Zabytki architektoniczne:
• Zamki i warownie: Szlak Orlich Gniazd, Szlak Zamków Gotyckich, Szlak Zamków Piastowskich.
• Szlak Architektury Drewnianej: kościoły – Binarowa, Sękowa; cerkwie – Czerteż, Kwiatoń.
• Pozostałości fortyfikacji z II wojny światowej: Wilczy Szaniec koło Kętrzyna („bunkier Führera”), Międzyrzecki Rejon Umocniony, Umocnienia Wału Pomorskiego, podziemne budowle w Górach Sowich.

Historia: Pierwszym potwierdzonym historycznie władcą Polski był książę Mieszko I, który w 966 r. przyjął chrześcijaństwo. Jego syn – Bolesław Chrobry – w 1025 roku został pierwszym królem Polski z Dynastii Piastów. W 1138 r. na mocy testamentu Bolesława III Krzywoustego państwo zostało podzielone na dzielnice. Ponownego zjednoczenia kraju dokonał Władysław I Łokietek w 1320 roku. Jego syn – Kazimierz III Wielki – umocnił pozycję kraju w regionie, zreformował gospodarkę i budownictwo, zawarł sojusze i poszerzył granice państwa. Był on ostatnim władcą z Dynastii Piastów. W 1386 roku tron objął Wielki Książę Litewski – Władysław Jagiełło, czym zapoczątkował Dynastię Jagiellonów jako władców Polski. W 1410 r. w pobliżu wsi Grunwald stoczono największą bitwę średniowiecznej Europy, w której zjednoczone wojska polsko-litewskie pokonały rycerzy zakonu krzyżackiego. W 1569 roku po ratyfikowaniu Unii lubelskiej powstało wspólne państwo polsko-litewskie, tzw. Rzeczpospolita Obojga Narodów. Po śmierci Zygmunta II Augusta – ostatniego z Dynastii Jagiellonów, wprowadzono wolną elekcję. W tym okresie Rzeczpospolita stale powiększała swoje terytorium stając się największym państwem w Europie. W 1683 roku król Jan III Sobieski pokonał armię turecką w bitwie pod Wiedniem, czym uchronił zachodnią Europę od najazdu Turków. W 1791 roku Sejm Czteroletni uchwalił Konstytucję III Maja, pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej). Rzeczpospolita Obojga Narodów definitywnie przestała istnieć w 1795 roku, gdy jej terytorium został podzielone między Austrię, Prusy i Rosję. Po zakończeniu I wojny światowej na mocy programu prezydenta USA Wilsona – w 1918 r. utworzono niepodległe państwo Polskie. 1 września 1939 roku agresją III Rzeszy na Polskę rozpoczęła się II wojna światowa. 17 września Armia Czerwona wkroczyła na wschodnie tereny RP a rząd polski był zmuszony do opuszczenia kraju. Podczas działań wojennych zginęło ponad 6 milionów polskich obywateli. Na podstawie ustaleń konferencji w Teheranie, Jałcie i Poczdamie utworzono państwo w nowych granicach, jednakże uzależnione od ZSRR. Powstała Polska Rzeczpospolita Ludowa (w 1952 r.) – kraj socjalistyczny, niedemokratyczny. Pełną suwerenność Polska uzyskała dopiero w latach 1989-91, m. in. na skutek pokojowych działań ruchu „Solidarności”.

Najważniejsze osobowości XX w.: Jan Paweł II, Lech Wałęsa.

Niektórzy słynni Polacy: Zbigniew Boniek (piłkarz), Fryderyk Chopin (kompozytor), Maria Skłodowska-Curie (fizyk, laureatka Nagrody Nobla), Wojciech Fibak (tenisista), Jan Heweliusz (astronom), Agnieszka Holland (reżyser filmowy), Leonid Hurwicz (ekonomista, laureat Nagrody Nobla), Joseph Conrad (pisarz), Mikołaj Kopernik (astronom), Tadeusz Kościuszko (generał wojsk polskich i amerykańskich), Marek Kamiński (pierwszy w historii zdobywca dwóch biegunów Ziemi w jednym roku), Krzysztof Kieślowski (reżyser filmowy), Jerzy Kukuczka (alpinista, drugi w historii, który zdobył 14 najwyższych szczytów na Ziemi), Robert Korzeniowski (czterokrotny mistrz olimpijski w lekkiej atletyce), Robert Kubica (kierowca F1), Stanisław Lem (pisarz), Witold Lutosławski (kompozytor), Jacek Malczewski (malarz), Adam Mickiewicz (poeta i dramaturg), Adam Małysz (skoczek narciarski, czterokrotny zdobywca Pucharu Świata), Waldemar Marszałek (trzykrotny mistrz świata w sportach motorowodnych), Czesław Miłosz (poeta, pisarz, laureat Nagrody Nobla), Stanisław Moniuszko (kompozytor), Sławomir Mrożek (dramaturg), Cyprian Kamil Norwid (poeta, dramaturg, prozaik), Pola Negri (aktorka), Krzysztof Penderecki (kompozytor), Józef Piłsudski (polityk, mąż stanu, Marszałek Polski), Roman Polański (aktor i reżyser filmowy, laureat Oscara), Agnieszka Radwańska (tenisistka), Mikołaj Rej (poeta, pisarz), Józef Rotblat (fizyk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla), Artur Rubinstein (pianista), Władysław Reymont (pisarz, laureat Nagrody Nobla), Wanda Rutkiewicz (himalaistka, trzecia kobieta na świecie, która zdobyła Mount Everest), Andrzej Schally (biochemik, laureat Nagrody Nobla), Henryk Sienkiewicz (pisarz, laureat Nagrody Nobla), Irena Szewińska (trzykrotna mistrzyni olimpijska w lekkiej atletyce), Juliusz Słowacki (poeta i dramaturg), Wisława Szymborska (poetka, laureatka Nagrody Nobla), Karol Szymanowski (pianista i kompozytor), Krzysztof Komeda-Trzciński (pianista jazzowy, kompozytor muzyki filmowej), Andrzej Wajda (reżyser filmowy, laureat Oscara), Lech Wałęsa (polityk, działacz społeczny, laureat Pokojowej Nagrody Nobla), Karol Wojtyła (papież Jan Paweł II), Stanisław Wyspiański (dramaturg, poeta, malarz), Krzysztof Zanussi (reżyser filmowy).

(wykorzystano m.in.materiały PL.2012)
 

A
A+
A++
Wstecz
Drukuj
PDF
Powiadom znajomego
Ocena: 5/5 (1)